Διαγώνισμα Ιστορίας Οικονομικά - Πολιτικά

 Θεωρητικής Κατεύθυνσης   Γ΄ Λυκείου                         

ΟΜΑΔΑ  Α΄

ΘΕΜΑ   1°

Συνδυάστε τα στοιχεία της στήλης A'  με τα στοιχεία της στήλης B' ( τρία στοιχεία της στήλης B' αντιστοιχούν σε ένα στοιχείο της στήλης  A' ) :

  Τα κόμματα κατά την περίοδο της ανανέωσης και του διχασμού

Στήλη  A'	Στήλη B'
Α. Φιλελεύθεροι	1. εξισορρόπηση συμφερόντων των κοινωνικών   τάξεων
Β. Αντιβενιζελικοί	2. κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής
	3. ο βασιλιάς σύμβολο εθνικής ενότητας
Γ. Αριστερά κόμματα	4. κοινωνική γαλήνη
	5. φορολογικές ελαφρύνσεις για τους        μικροεισοδηματίες
	6. ανόρθωση
	7. ισότητα ευκαιριών
	8. συνταγματική μεταβολή
	9. αναθεώρηση του Συντάγματος

                                                                                                                                      Μονάδες  10

ΘΕΜΑ   2°

Να ορίσετε τις παρακάτω έννοιες:

• Τσιφλίκια
• Μετανάστευση
• ΟΥΛΕΝ
• Κοινωνιολογική Εταιρεία
• Στρατιωτικός Σύνδεσμος

                                                                                                                                   Μονάδες  15

ΘΕΜΑ   3°

α) Τι γνωρίζετε για τη μέθοδο κλήριγκ στο χώρο της οικονομικής πρακτικής; 

                                                                                                                                   Μονάδες    5

β) Πώς επηρέασε τελικά η οικονομική κρίση του 1932 την Ελλάδα σε πολιτικό επίπεδο; 

                                                                                                         Μονάδες    5

 ΘΕΜΑ   4°

Ποιοι ήταν οι κύριοι στόχοι της πολιτικής που ακολούθησαν ο Χαρίλαος Τρικούπης και ο Ελευθέριος Βενιζέλος;                                                                                             Μονάδες    15

ΟΜΑΔΑ  B΄

ΘΕΜΑ   1°

Διαβάστε προσεκτικά την παρακάτω πηγή και,  σε συνδυασμό με τις ιστορικές σας γνώσεις,  απάντησε στις ερωτήσεις :

α. Ποιοι λόγοι επέβαλαν στην κυβέρνηση να καταφύγει στη λύση της « διχοτόμησης»  της δραχμής; 

β. Να ορίσετε με ακρίβεια τι ήταν η  « διχοτόμηση » της δραχμής. 

γ. Πως κρίνετε τις συνέπειες που προκάλεσε η « διχοτόμηση » της δραχμής, σε οικονομικό,  κοινωνικό αλλά και διεθνές επίπεδο;

Η διχοτόμηση του νομίσματος

    Μέσα σε εκείνη την ατμόσφαιρα της απελπισίας,  βρήκε τη λύση ο υπουργός οικονομικών Π. Πρωτοπαπαδάκης,  σε μια στιγμιαία έμπνευση.  Η έμπνευση του ήταν πολύ απλή : με τη διχοτόμηση του χαρτονομίσματος θα κυκλοφορούσε μόνο το ένα ήμισυ του ,  αυτό που είχε την εικόνα του ιδρυτού της Εθνικής Τραπέζης Γεωργίου Σταύρου, και η τιμή του θα ήταν η μισή του αρχικού χαρτονομίσματος.  Το άλλο ήμισυ,  με το στέμμα,  θα αποσυρθή από την κυκλοφορία.  Ο κάτοχος του θα το κρατήση σαν ομολογία,  που θα την εξοφλήση το κράτος σε 20 χρόνια με τόκο 7 %.

    Έτσι τι επιτυγχάνετο;  Ο κάθε Έλληνας έχανε τα μισά του λεπτά,  με την ελπίδα να του τα αποδώση το δημόσιο αργότερα και τοκισμένα.  Αλλά το κυκλοφορούν χαρτονόμισμα που είχε φτάσει τα 3.000 εκατομμύρια δραχμές της εποχής εμειώνετο στα 1.500 εκατομμύρια. Συνεπώς, το κράτος μπορούσε να εκδώση χαρτονόμισμα 1.500 εκατομμυρίων δραχμών στη θέση εκείνου που αποσύρθηκε χωρίς να υπερβή η κυκλοφορία το προηγούμενο επίπεδο. 

    Ο σχετικός νόμος ψηφίστηκε την 25 Μαρτίου . Από την ημέρα εκείνη οι Έλληνες έγιναν ξαφνικά πολύ πτωχότεροι,  αλλά το κράτος έγινε πλουσιότερο.  Το δραστικό και δραματικό μέτρο του Πρωτοπαπαδάκη αποτελούσε τότε αληθινό « σάλτο μορτάλε ». Στην ουσία επρόκειτο απλώς για ένα αποφασιστικό αντιπληθωριστικό μέτρο,  από τα συνήθη στην εποχή μας,  όπου η εκούσια υποτίμηση του νομίσματος και τόσες άλλες μέθοδοι έχουν γίνει πια ρουτίνα για την πρακτική οικονομική. 

    Αλλά το 1922 αποτέλεσε τέχνασμα,  « κόλπο »,  κάτι το απροσδόκητο και απίθανο,  που προκάλεσε γενική κατάπληξη. Χάρη σε αυτό το μέτρο όμως μπορέσει το κράτος να ξεφύγει από το δημοσιονομικό αδιέξοδο και να καλύψει τα τρομερά κενά των πολεμικών δαπανών. 

    Λίγους μήνες αργότερα ο Πρωτοπαπαδάκης θα πλήρωνε βαρύ το τίμημα για την πρωτοβουλία  του.  Δεν θα κατερρίπτετο απλώς από την εξουσία.  Αλλά η επανάσταση του 1922 θα τον τουφέκιζε αδυσώπητα και κυριότερη κατηγορία εναντίον του θα ήταν η διχοτόμηση του νομίσματος.  Τρία χρόνια όμως μόλις μετά τη θανάτωση του,  εκείνος ο οποίος είχε πρωτοστατήσει από τα παρασκήνια,  ως ένας από τους ηγέτες των αδιάλλακτων για την εκτέλεσή του,  θα εφάρμοζε ως δικτάτορας στα 1926 το ίδιο ακριβώς μέτρο αν και σε μικρότερη έκταση. 

                                                                                                                 Μονάδες   25

   

ΘΕΜΑ   2°

Μελετήσετε προσεκτικά τα παρακάτω αποσπάσματα και στη συνέχεια,  στηριγμένοι και στις ιστορικές σας γνώσεις,  απαντήστε στις ερωτήσεις:

α. Να παρουσιάσετε την εσωτερική πολιτική του Ιωάννη Κωλέττη,  δικαιολογώντας τη φράση : « ο Κωλέττης κυβέρνησε περισσότερο από δυο χρόνια τυπικά σαν απλός πρωθυπουργός,  ουσιαστικά όμως σαν δικτάτορας. »

β. Ποιοι λόγοι οδήγησαν τη « νέα γενιά » να αποστασιοποιηθεί από την προηγούμενη γενιά και τα κόμματα που την εξέφραζαν;

Πηγή 1

Ο Κωλέττης  κυβέρνησε περισσότερο από δυο χρόνια τυπικά σαν απλός πρωθυπουργός,  ουσιαστικά όμως σαν δικτάτορας .  Οι αιτίες της πολιτικής του δύναμης και των διαθέσεων του ήταν πρώτα η ισχυρή υποστήριξη της γαλλικής κυβέρνησης, που ισχυροποιούνταν ακόμα περισσότερο από τις τρεις γερμανικές πρεσβείες ( Αυστρίας,  Πρωσίας και Βαυαρίας ).  Από την άλλη μεριά τον Κωλέττη ευνοούσε ιδιαίτερα και ο ίδιος ο Όθωνας που συνεργαζόταν απολύτως αρμονικά με τον πρωθυπουργό του,  επειδή είχε δεδομένη την εύνοια της γαλλικής αυλής και  κυβέρνησης (. . .)

Παύλος Καρολίδης,  Ιστορία του ελληνικού έθνους,  Εκδόσεις Κάκτος,  Αθήναι 1993, τόμος 18ος.

Πηγή 2

Εξόν από το πρωθυπουργιλίκι ο Κωλέττης κράτησε για τον εαυτό του τρία υπουργεία - των Εσωτερικών,  τον Εξωτερικών και της Παιδείας .  «Αν έχω μια θέση»,  έλεγε «και την τάζω σε όλους,  αλλά δεν τη δίνω  σε κανέναν,  τους έχω όλους φίλους μου.  Όταν όμως την προσφέρω,  τότες σίγουρα θα κάνω έναν αχάριστο,  αυτόν που θα την πάρει,  κι είκοσι εχθρούς,  εκείνους που περίμεναν να την πάρουν. Ο πολιτικός ωφελείται όταν μοιράζει υποσχέσεις,  αλλά βλάπτεται όταν τις πραγματοποιεί».  Καθώς βλέπεις,  ο πονηρός Κουτσόβλαχος στάθηκε άξιος μαθητής του Μακιαβέλι. 

Δημήτρης Φωτιάδης ,  «Όθωνας - Η έξωση»,  Εκδόσεις Ζαχαρόπουλος, Αθήνα  1988

Πηγή 3

Οι αυλικές κυβερνήσεις μεταξύ 1843 και 1862 που σχηματίστηκαν από « αφοσιωμένους » στο στέμμα,  όπως τους ονόμασε ειρωνικά η «  νέα γενιά » ,  και επιβλήθηκαν από τον βασιλιά,  εγκαταλείπουν στην πραγματικότητα το Σύνταγμα.  Από το άλλο μέρος,  ο θάνατος ή  η αποχώρηση από την πολιτική ζωή των αρχηγών των τριών κομμάτων ρωσικού,  γαλλικά,  αγγλικού,  αλλάζουν το πολιτικό κλίμα . Η νέα γενιά,  με την πανεπιστημιακή νεολαία επικεφαλής,  ποτισμένη με φιλελεύθερες ιδέες,  θεωρεί ότι το αντιφάρμακο της πολιτικής διαφθοράς θα ήταν η εφαρμογή του δυτικού κοινοβουλευτισμού.  Οι εκλογές του 1859 κι η Βουλή που προέκυψε απ΄ αυτές αποτελούν σημαντικό σταθμό στην πολιτική ζωή της νεότερης Ελλάδας,  γιατί,  από το ένα  μέρος,   το ανοικτά αντιδυναστικό πνεύμα της νέας γενιάς μπαίνει για πρώτη φορά στη Βουλή με τον Επ.  Δεληγιώργη,  και από το άλλο,  αποκαλύπτεται με τις εκλογές η έλλειψη συνοχής του παλιού πολιτικού κόσμου,  που ήταν ευνοϊκά διατεθειμένος απέναντι στο στέμμα. 

Νίκος Σβορώνος,  Επισκόπηση της νεοελληνικής ιστορίας,  Εκδόσεις Θεμέλιο,  Αθηνά 1988 .

                                                                                                                 Μονάδες   25

                                                                                            Επιμέλεια: Γιάννα Σαμαρά