ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ (ενδοπαραγραφική, διαπαραγραφική) .

Πώς συνδέονται όροι, προτάσεις, παράγραφοι

   

    Οι ιδέες μας πρέπει να συνδέονται αβίαστα και λειτουργικά, ώστε να αποτελούν ένα οργανικό όλο. Συνδετικές λέξεις -γέφυρες που διαρθρώνουν το λόγο και προσδιορίζουν τις λογικές σχέσεις των ιδεών μιας  παραγράφου προτείνονται κατά περίπτωση.

1. Πρόσθεση -Ομοιότητα

      Μπορούμε να διακρίνουμε τις εξής περιπτώσεις:

   'Όταν έχουμε δύο όμοιες ιδέες, μπορούμε να τις συνδέσουμε με αλληλουχία με τα εξής λεκτικά στοιχεία:

·    ακόμα                                                

• εκτός απ' αυτό
• παράλληλα
• δεν πρέπει να λησμονούμε ακόμη ότι
• αφετέρου
• αξίζει να τονιστεί επίσης
• εξάλλου
•  ας σημειωθεί ακόμη ότι
•  επίσης
•  επιπλέον     

  Όταν έχουμε δύο ιδέες απ' τις οποίες η μια συμπληρώνει την άλλη, μπορούμε να τις ενώσουμε με τα ακόλουθα λεκτικά συνδετικά στοιχεία:

• κατά πρώτο λόγο ..., κατά δεύτερο ..., 
• πρώτα -πρώτα ..., ύστερα ...

• απ' τη μια μεριά ..., απ' την άλλη κ.λπ.

         2. Χρονική σειρά

                                                             

• στη συνέχεια 
• αρχικά    
• έπειτα
• ταυτόχρονα
• συγχρόνως
• ύστερα.
• ενώ
• πριν να.
• μετά από αυτό κ.λπ.

3. Περιορισμός -Ελάττωση

    Όταν έχουμε δύο ιδέες απ' τις οποίες η μια περιορίζει την έκταση της άλλης, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα από τα ακόλουθα λεκτικά συνδετικά στοιχεία:

• αλλά
• μολονότι
• όμως
• παρ' όλα αυτά 
• ωστόσο
• εν τούτοις
• κι όμως
• παρόλο που

4. Αντίθεση

    Πολλές φορές, όμως, εμφανίζεται μια σχέση αντίθεσης ανάμεσα σε δύο επάλληλες ιδέες. Στην περίπτωση αυτή η σύνδεσή τους μπορεί να γίνει με τη χρησιμοποίηση συνδετικών εκφράσεων όπως:

• απεναντίας
• απ’ την άλλη πλευρά
•  αντίθετα
• σε αντίθεση μ’  αυτό
• αντίστροφα   
• δε συμβαίνει όμως το ίδιο …
• αντί γι’ αυτό στο άλλο άκρο βρίσκεται
•  θα διατυπωθεί ίσως η αντίρρηση …
• διαμετρικά αντίθετη προβάλλει η άποψη

5. Διάζευξη

    Άλλες, πάλι, φορές έχουμε τη δυνατότητα εκλογής ή αναφοράς δύο διαφορετικών απόψεων της ίδιας ιδέας. Στην περίπτωση αυτή είναι δυνατό να χρησιμοποιήσουμε λέξεις -συνδέσμους που δηλώνουν διάζευξη, όπως:

• είτε ..., είτε
• ή ..., ή ...

     6. Επεξήγηση:

• με άλλα λόγια
• ειδικότερα
• σαφέστερα
• αναλυτικότερα 
• πιο συγκεκριμένα
• μια διευκρίνιση στο σημείο αυτό κρίνεται απαραίτητη

 Οι λέξεις αυτές δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται αυθαίρετα ούτε κατά κόρο. Ο ρόλος τους είναι να τονίζουν τους λογικούς αρμούς των εννοιών και ιδεών .